Region mazowiecko-świętokrzyski jest jednym z dwóch śródlądowych regionów Polski, gdzie obserwowano tego maleńkiego przedstawiciela alkowatych. Otóż 3 listopada 2009 r. na Kanale Żerańskim w rejonie wsi Aleksandrów koło Legionowa, obserwowano jednego osobnika tego gatunku (A. Langowski i in.). Alczyk był mało płochliwy: pływał i nurkował w odległości zaledwie 3 – 5 m od obserwatorów.

Alczyk jest najmniejszą lęgową alką Palearktyki Zachodniej. To maleństwo wielkości szpaka Sturnus vulgaris. Długość jego ciała wynosi zaledwie 18 – 21 cm, a rozpiętość skrzydeł sięga 40 – 48 cm. Waga dorosłego ptaka wynosi 140 – 190 gramów.

Głównym pokarmem alczyka są wodne bezkręgowce (tzw. plankton morski), m.in. ślimaki i krewetki. Żeruje także na ikrze ryb. Mimo niewielkich rozmiarów, alczyk sprawnie nurkuje, nawet na głębokość  30 m.

Jak wszystkie alki, jest gatunkiem morskim, zasiedlającym niektóre skaliste wyspy i wybrzeża Arktyki. W Europie gniazduje na Islandii, Jan Mayen, wyspie Niedźwiedziej, Svalbardzie (Spitzbergenie), Ziemi Franciszka Józefa i Nowej Ziemi. Poza obszarem Europy gniazduje na Grenlandii, Ziemi Baffina, wyspach Morza Beringa oraz na wyspach Ziemia Północna i Nowosyberyjskich. Badacze ocenili jego liczebność na ok. 12 mln par, co sytuuje alczyka jako najliczniejszego przedstawiciela alkowatych. Spośród wszystkich lęgowisk funkcjonujących w europejskiej Arktyce, alczyk  najliczniej gniazduje w zachodniej części Svalbardu, gdzie populację lęgową oceniono na ok. 1 mln par.

Alczyki gniazdują w koloniach. Pierwsze stada zjawiają się już na przełomie lutego i marca, w czasie arktycznej zimy. Żerują na wolnych od lodu zmarzlinach, tzw. połyniach, gdzie gromadzą się m.in. duże ssaki morskie – białuchy, narwale, wale grenlandzkie, morsy. Swoje gniazda zakładają alczyki w szczelinach skał i usypiskach kamieni. Samica składa jedno jajo. Wysiadywanie – przez obojga rodziców – jest długie jak na tak niewielkiego ptaka i trwa 28 – 31 dni. Pisklęta klują się w czerwcu i lipcu. Rozwijają się szybko i po miesiącu uzyskują lotność. Opuszczają wówczas bezpieczne schronienie wśród skał lub kamieni, czym narażają się na niebezpieczeństwo spotkania z pieścem (lisem polarnym) i mewami, zwłaszcza mewą bladą. Ta ostatnia chwyta nawet dorosłe alczyki w locie, podczas ich powrotu z żerowisk do kolonii lęgowej.

Zimę europejskie alczyki spędzają na otwartych wodach północnego Atlantyku, preferując obszary oceanu pokryte w 40 – 60% krami lodowymi. Często całe stada alczyków odpoczywając, „okupując” w wielkiej liczbie pływające kry lodowe. Alczyki ze Svalbardu zimują gł. u wschodnich i południowych wybrzeży Grenlandii, a z Ziemi Franciszka Józefa i Nowej Ziemi przede wszystkim na Morzach Barentsa i Północnym, docierając do  wybrzeży Norwegii, Szkocji, Anglii, Holandii i Danii. Nielicznie obserwowane są u wybrzeży Szwecji w Cieśninach Skagerrak i Kattegat. Na Bałtyku alczyki pojawiają się dość regularnie, głównie w północnej jego części. Na polskim wybrzeżu odnotowano zaledwie 12 stwierdzeń, nieco częściej w niemieckiej Bałtyku, np. 9 stwierdzeń w latach 2004 – 2009.

Za to w Finlandii odnotowano łącznie ponad 200 obserwacji! Znane są też pojawy alczyka daleko na południe, np. na Morzu Czarnym (Ukraina), Śródziemnym (Włochy, Gibraltar, Hiszpania) na wodach środkowej części Atlantyku - na Azorach i Bahama oraz u wybrzeży Florydy, a także w Zatoce Meksykańskiej – u wybrzeży Kuby.

Alczyki sporadycznie pojawiają się  w głębi lądu. Są to zazwyczaj osobniki zagnane przez sztormy i wichury. Np. na śródlądziu Niemiec w latach 2004 – 2009 dokonano 3 stwierdzeń.  Pojedyncze osobniki obserwowano nawet w Czechach (1976) r. i w Austrii (2005 r.).

Większość krajowych stwierdzeń pochodzi z rejonu Zatoki Gdańskiej, gdzie widziano alczyka łącznie 10 razy, przy czym po roku 2000, obserwowano go 3-krotnie: w listopadzie i grudniu 2007 r. na słonawym jeziorze Ptasi Raj koło Górek Wschodnich, w grudniu 2008 r. pod Redą koło Gdyni i w marcu 2011 r. w Gdyni.

W Polsce, poza wspomnianym wyżej stwierdzeniem ze Zbiornika Zegrzyńskiego, obserwowano go również ponad 100 lat temu, w styczniu i lutym 1891 r. na Odrze koło Słubic na Ziemi Lubuskiej.

Alczyk, mimo małych rozmiarów ciała, nie  jest bynajmniej najmniejszym przedstawicielem alkowatych. Jeszcze mniejsze są trzy gatunki nurniczków (rodzaj Aethia), zasiedlających wybrzeża północno-wschodniej części Oceanu Spokojnego (Pacyfiku) – nurniczek czubaty mierzy 18 – 20 cm długości, nurniczek wąsaty tylko 17 – 18 cm, a nurniczek malutki zaledwie 12 – 14 cm!

Marek Stajszczyk

Pogoda w regionie - stacja klimatyczna Inowłódz

Ilość odwiedzin

1860693
DzisiajDzisiaj151
WczorajWczoraj399
TydzieńTydzień550
MiesiącMiesiąc11975

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

POLITYKA PRYWATNOŚCI SERWISU

1. Informacje ogólne.

1. Operatorem Serwisu m-sto.org jest Mazowiecko-Świętokrzyskie Towarzystwo Ornitologiczne.

2. Serwis realizuje funkcje pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu w następujący sposób:

a. Poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje.

b. Poprzez zapisywanie w urządzeniach końcowych pliki cookie (tzw. "ciasteczka").

c. Poprzez gromadzenie logów serwera www przez operatora hostingowego Az.pl., funkcjonującego pod adresem www.az.pl.

2. Informacje w formularzach.

1. Serwis zbiera informacje podane dobrowolnie przez użytkownika.

2. Serwis może zapisać ponadto informacje o parametrach połączenia (oznaczenie czasu, adres IP)

3. Dane w formularzu nie są udostępniane podmiotom trzecim inaczej, niż za zgodą użytkownika.

4. Dane podane w formularzu są przetwarzane w celu wynikającym z funkcji konkretnego formularza, np w celu dokonania procesu obsługi zgłoszenia serwisowego lub kontaktu handlowego.

5. Dane podane w formularzach mogą być przekazane podmiotom technicznie realizującym niektóre usługi – w szczególności dotyczy to przekazywania informacji o posiadaczu rejestrowanej domeny do podmiotów będących operatorami domen internetowych (przede wszystkim Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa j.b.r – NASK) lub też innych podmiotów, z którymi Operator Serwisu w tym zakresie współpracuje.

3. Informacja o plikach cookies.

1. Serwis korzysta z plików cookies.

2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.

3. Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest Operator Serwisu.

4. Pliki cookies wykorzystywane są w następujących celach:

a. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;

b. utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła;

c. określania profilu użytkownika w celu wyświetlania mu dopasowanych materiałów w sieciach reklamowych, w szczególności sieci Google.

5. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.

6. Oprogramowanie do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) zazwyczaj domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać zmiany ustawień w tym zakresie. Przeglądarka internetowa umożliwia usunięcie plików cookies. Możliwe jest także automatyczne blokowanie plików cookies Szczegółowe informacje na ten temat zawiera pomoc lub dokumentacja przeglądarki internetowej.

7. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu.

8. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem Serwisu reklamodawców oraz partnerów.

9. Zalecamy przeczytanie polityki ochrony prywatności tych firm, aby poznać zasady korzystania z plików cookie wykorzystywane w statystykach: Polityka ochrony prywatności Google Analytics

10. Pliki cookie mogą być wykorzystane przez sieci reklamowe, w szczególności sieć Google, do wyświetlenia reklam dopasowanych do sposobu, w jaki użytkownik korzysta z Serwisu. W tym celu mogą zachować informację o ścieżce nawigacji użytkownika lub czasie pozostawania na danej stronie.

11. W zakresie informacji o preferencjach użytkownika gromadzonych przez sieć reklamową Google użytkownik może przeglądać i edytować informacje wynikające z plików cookies przy pomocy narzędzia: https://www.google.com/ads/preferences/

4. Logi serwera.

1. Informacje o niektórych zachowaniach użytkowników podlegają logowaniu w warstwie serwerowej. Dane te są wykorzystywane wyłącznie w celu administrowania serwisem oraz w celu zapewnienia jak najbardziej sprawnej obsługi świadczonych usług hostingowych.

2. Przeglądane zasoby identyfikowane są poprzez adresy URL. Ponadto zapisowi mogą podlegać:

a. czas nadejścia zapytania,

b. czas wysłania odpowiedzi,

c. nazwę stacji klienta – identyfikacja realizowana przez protokół HTTP,

d. informacje o błędach jakie nastąpiły przy realizacji transakcji HTTP,

e. adres URL strony poprzednio odwiedzanej przez użytkownika (referer link) – w przypadku gdy przejście do Serwisu nastąpiło przez odnośnik,

f. informacje o przeglądarce użytkownika,

g. Informacje o adresie IP.

3. Dane powyższe nie są kojarzone z konkretnymi osobami przeglądającymi strony.

4. Dane powyższe są wykorzystywane jedynie dla celów administrowania serwerem.

5. Udostępnienie danych.

1. Dane podlegają udostępnieniu podmiotom zewnętrznym wyłącznie w granicach prawnie dozwolonych.

2. Dane umożliwiające identyfikację osoby fizycznej są udostępniane wyłączenie za zgodą tej osoby.

3. Operator może mieć obowiązek udzielania informacji zebranych przez Serwis upoważnionym organom na podstawie zgodnych z prawem żądań w zakresie wynikającym z żądania.

6. Zarządzanie plikami cookies – jak w praktyce wyrażać i cofać zgodę?

1. Jeśli użytkownik nie chce otrzymywać plików cookies, może zmienić ustawienia przeglądarki. Zastrzegamy, że wyłączenie obsługi plików cookies niezbędnych dla procesów uwierzytelniania, bezpieczeństwa, utrzymania preferencji użytkownika może utrudnić, a w skrajnych przypadkach może uniemożliwić korzystanie ze stron www

2. W celu zarządzania ustawieniami cookies wybierz z listy poniżej przeglądarkę internetową/ system i postępuj zgodnie z instrukcjami:

a. Internet Explorer - http://support.microsoft.com/kb/196955

b. Chrome - http://support.google.com/chrome/bin/answer.py?hl=pl&answer=95647

c. Safari - http://support.apple.com/kb/PH5042

d. Firefox - http://support.mozilla.org/pl/kb/W%C5%82%C4%85czanie%20i%20wy%C5%82%C4%85czanie%20obs%C5%82ugi%20ciasteczek

e. Opera - http://help.opera.com/Windows/12.10/pl/cookies.html

f. Android - http://support.google.com/chrome/bin/answer.py?hl=pl&answer=95647

g. Safari (iOS) - http://support.apple.com/kb/HT1677?viewlocale=pl_PL

h. Windows - Phone http://www.windowsphone.com/pl-pl/how-to/wp7/web/changing-privacy-and-other-browser-settings

i. Blackberry - http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/32004/Turn_off_cookies_in_the_browser_60_1072866_11.jsp