Ten niewielki przedstawiciel rzędu wróblowych jak dotąd (sierpień 2013 r.) na terytorium Polski, stwierdzony był tylko raz, przed 25 laty. Było to na południu regionu mazowiecko-świętokrzyskiego.

26 marca 1988 r. Zbigniew Fijewski wybrał się na spacer, by popatrzeć na ptaki występujące na tzw. „nieużytkach” w dolinie przepływającej przez Stąporków rzeki Czarna Konecka. Idąc spłoszył stado „naszych” trznadli Emberiza citrinella, które poderwało się do lotu, a tym czasem jakiś dziwny drobny ptak nie odleciał, lecz uciekał długimi, szybkimi skokami. Przypominał zachowaniem słowika lub drozda.

Bliższa obserwacja pozwoliła na dokładniejsze przyjrzenie się kształtom i ubarwieniu enigamtycznego „wróblaczka”. Zbyszek zauważył, iż jest on nieco mniejszy od trznadla. Sylwetka była smukła, co podkreślał jeszcze bardziej dość długi ogon. Szczegóły upierzenia wskazywały na jakiś „egzotyczny” gatunek. Zbyszek znał bowiem większość krajowych przedstawicieli rzędu wróblowych i orientował się, że obserwowany ptak musi być jakimś rzadkim gościem w Polsce. Następnego dnia Zbyszek ponownie obserwował tajemniczego ptaka i doszedł do wniosku, że to płochacz syberyjski Prunella montanella, nigdy wcześniej u nas nie obserwowany.

Szczegółowy, wręcz detaliczny opis obserwowanego ptaka, przedstawiony przez Zbyszka do rozpatrzenia przedstawicielom Komisji Faunistycznej, posłużył im do pozytywnego rozpatrzenia zgłoszonego stwierdzenia. Komisja wydała swój werdykt w dorocznym raporcie, wnosząc do autora sugestię, aby opublikował w formie kilkustronicowej notatki powyższą obserwację. Było to wszak pierwsze – i jak dotąd jedyne – stwierdzenie tego gatunku w Polsce.

Do niedawna sądzono, że jest mieszkańcem Syberii, czyli obszaru w Azji, między górami Ural a wybrzeżem Oceanu Spokojnego, gdzie dociera aż do ujścia Obu i Jeniseju, dolnego biegu Leny, delty Jany i Kołymy oraz dorzecza Anadyru na południu Czukotki.  Nowsze obserwacje pozwoliły stwierdzić, iż płochacz syberyjski gniazduje także na wschodnich krańcach kontynentu europejskiego – na północnym wschodzie Rosji, tj. na zachód od środkowej i północnej części gór Ural, aż od rejonu górnego i środkowego biegu Peczory. Nie można wykluczyć, że gniazduje także na zachód od tej wielkiej rzeki, np. w dorzeczu rzek Izma i Mezen.

Płochacz syberyjski gniazduje również w wyższych partiach masywów górskich na granicy Europy i Azji (północny i częściowo środkowy Ural) oraz na południu Syberii Środkowej i Wschodniej, od Ałtaju po Sichote – Aliń.

Pojedyncze osobniki tego gatunku zapędzają się daleko na północ od lęgowisk, aż na arktyczną wyspę Wrangla.

Biotopem płochacza syberyjskiego na północy Rosji i Syberii są nadrzeczne zarośla w strefie przejściowej między południowa tundrą, a lasotundrą oraz  skarłowaciałe drzewostany północnej tajgi. Chętnie pojawia się tam, gdzie tajga uległa spaleniu lub dokonano rozległych wyrębów – w miejscach takich obsiewa się brzoza i wierzba, co sprzyja występowaniu tego płochacza. Na zachodzie Syberii jest najliczniejszy w północnej tajdze, zaś na wschodzie tej wielkiej krainy, najczęściej występował w lasotundrze. Z kolei w wyższych partiach gór  środkowej i wschodniej Syberii, zasiedla w piętrze subalpejskim różne typy zarośli, szczególnie wierzbowych. Preferuje miejsca o wilgotnym podłożu, o bujnym runie i podszycie, z obecnością pojedynczych, niewysokich drzew.

Na lęgowisko płochacz syberyjski przylatuje w maju, w okresie tajania śniegu. Samce niemal natychmiast zaczynają śpiewać. Gniazdo umieszczane jest w krzewach lub na drzewach. Lęg składa się z 4-7 jaj, które wysiaduje samica. W sierpniu płochacze tego gatunku zaczynają koczować, by we wrześniu podjąć daleką drogę ku wschodnioazjatyckim zimowiskom. Jesienią bywa, że płochacze syberyjskie nim odlecą na zimowiska, pojawiają się nawet w osiedlach ludzkich, jak obserwował to w 1933 r. ornitolog Scalon, podczas pobytu w osadzie Hatanga na wschodzie Półwyspu Tajmyr. Zimowiska płochacza syberyjskiego znajdują  się na południu Azji  Wschodniej, gł. w północnej części Chin i w Korei. Zimowanie tego gatunku odnotowano także w Mongolii i w Japonii. Przelot płochaczy syberyjskich odbywa się gł. na obszarze Syberii, rzadko notowano ten gatunek w północnej części Kazachstanu.

Zdarza się, ze niektóre płochacze syberyjskie jesienią nie odlatują na południowy wschód Azji, ale kierują się na zachód. W europejskiej części Rosji obserwowano je m. in. w okolicach Jarosławia, w rejonie Moskwy i Buzułuku oraz 2-krotnie na Ukrainie i raz na Litwie. W Europie Środkowej gatunek ten notowany był na Słowacji, w Czechach, Austrii i w Luksemburgu. Na południu Europy stwierdzono go w Grecji i Włoszech. Najliczniej obserwowany był w Fennoskandii – od Finlandii (11 razy do 2004 r.), przez Szwecję (8 razy do 2007 r.) i Norwegię, po Danię.

Przewaga jesiennych obserwacji tego gatunku w różnych częściach Europy (przeważnie w październiku) oraz przypadki pozostawania na zimę, np. w grudniu 1998 r. na terenie Finlandii i w lutym 2007 r. na szwedzkiej Gotlandii, mogą wskazywać na próby kreowania zimowisk na naszym kontynencie, alternatywnych do wschodnioazjatyckich. Potwierdzenie takiej możliwości są dwie obserwacje z listopada 2006 r. i października 2007 r., dokonane na północy Turcji. Wszak płochacze tego gatunku, gniazdujące we wschodniej części dorzecza Peczory, lecąc na tradycyjne zimowiska na wschodzie Azji, mają do pokonania cała Syberię, czyli ok. 6,5-7,5 tys. km, podczas gdy do centralnej części Europy ok. 3 tys. km i tyle samo do Turcji.

Ciekawostka są powtarzające się obserwacje płochaczy syberyjskich w Ameryce Północnej. Wielokrotnie były one obserwowane, zwłaszcza zimą i wczesna wiosną na południowym wschodzie Alaski oraz w kanadyjskich prowincjach Kolumbia Brytyjska i Alberta, a także na zachodzie USA: w stanie Washington, Idaho i Montana. Amerykańscy i kanadyjscy ornitolodzy sformułowali nawet teorię o postępującym procesie zimowania tego płochacza w Nowym Świecie. Tym samym rodzina płochaczy nie jest już grupą typową wyłącznie dla Palearktyki, ponieważ pojawia się także w Nearktyce.

Marek Stajszczyk

Pogoda w regionie - stacja klimatyczna Inowłódz

Ilość odwiedzin

1860657
DzisiajDzisiaj115
WczorajWczoraj399
TydzieńTydzień514
MiesiącMiesiąc11939

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

POLITYKA PRYWATNOŚCI SERWISU

1. Informacje ogólne.

1. Operatorem Serwisu m-sto.org jest Mazowiecko-Świętokrzyskie Towarzystwo Ornitologiczne.

2. Serwis realizuje funkcje pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu w następujący sposób:

a. Poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje.

b. Poprzez zapisywanie w urządzeniach końcowych pliki cookie (tzw. "ciasteczka").

c. Poprzez gromadzenie logów serwera www przez operatora hostingowego Az.pl., funkcjonującego pod adresem www.az.pl.

2. Informacje w formularzach.

1. Serwis zbiera informacje podane dobrowolnie przez użytkownika.

2. Serwis może zapisać ponadto informacje o parametrach połączenia (oznaczenie czasu, adres IP)

3. Dane w formularzu nie są udostępniane podmiotom trzecim inaczej, niż za zgodą użytkownika.

4. Dane podane w formularzu są przetwarzane w celu wynikającym z funkcji konkretnego formularza, np w celu dokonania procesu obsługi zgłoszenia serwisowego lub kontaktu handlowego.

5. Dane podane w formularzach mogą być przekazane podmiotom technicznie realizującym niektóre usługi – w szczególności dotyczy to przekazywania informacji o posiadaczu rejestrowanej domeny do podmiotów będących operatorami domen internetowych (przede wszystkim Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa j.b.r – NASK) lub też innych podmiotów, z którymi Operator Serwisu w tym zakresie współpracuje.

3. Informacja o plikach cookies.

1. Serwis korzysta z plików cookies.

2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.

3. Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest Operator Serwisu.

4. Pliki cookies wykorzystywane są w następujących celach:

a. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;

b. utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła;

c. określania profilu użytkownika w celu wyświetlania mu dopasowanych materiałów w sieciach reklamowych, w szczególności sieci Google.

5. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.

6. Oprogramowanie do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) zazwyczaj domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać zmiany ustawień w tym zakresie. Przeglądarka internetowa umożliwia usunięcie plików cookies. Możliwe jest także automatyczne blokowanie plików cookies Szczegółowe informacje na ten temat zawiera pomoc lub dokumentacja przeglądarki internetowej.

7. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu.

8. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem Serwisu reklamodawców oraz partnerów.

9. Zalecamy przeczytanie polityki ochrony prywatności tych firm, aby poznać zasady korzystania z plików cookie wykorzystywane w statystykach: Polityka ochrony prywatności Google Analytics

10. Pliki cookie mogą być wykorzystane przez sieci reklamowe, w szczególności sieć Google, do wyświetlenia reklam dopasowanych do sposobu, w jaki użytkownik korzysta z Serwisu. W tym celu mogą zachować informację o ścieżce nawigacji użytkownika lub czasie pozostawania na danej stronie.

11. W zakresie informacji o preferencjach użytkownika gromadzonych przez sieć reklamową Google użytkownik może przeglądać i edytować informacje wynikające z plików cookies przy pomocy narzędzia: https://www.google.com/ads/preferences/

4. Logi serwera.

1. Informacje o niektórych zachowaniach użytkowników podlegają logowaniu w warstwie serwerowej. Dane te są wykorzystywane wyłącznie w celu administrowania serwisem oraz w celu zapewnienia jak najbardziej sprawnej obsługi świadczonych usług hostingowych.

2. Przeglądane zasoby identyfikowane są poprzez adresy URL. Ponadto zapisowi mogą podlegać:

a. czas nadejścia zapytania,

b. czas wysłania odpowiedzi,

c. nazwę stacji klienta – identyfikacja realizowana przez protokół HTTP,

d. informacje o błędach jakie nastąpiły przy realizacji transakcji HTTP,

e. adres URL strony poprzednio odwiedzanej przez użytkownika (referer link) – w przypadku gdy przejście do Serwisu nastąpiło przez odnośnik,

f. informacje o przeglądarce użytkownika,

g. Informacje o adresie IP.

3. Dane powyższe nie są kojarzone z konkretnymi osobami przeglądającymi strony.

4. Dane powyższe są wykorzystywane jedynie dla celów administrowania serwerem.

5. Udostępnienie danych.

1. Dane podlegają udostępnieniu podmiotom zewnętrznym wyłącznie w granicach prawnie dozwolonych.

2. Dane umożliwiające identyfikację osoby fizycznej są udostępniane wyłączenie za zgodą tej osoby.

3. Operator może mieć obowiązek udzielania informacji zebranych przez Serwis upoważnionym organom na podstawie zgodnych z prawem żądań w zakresie wynikającym z żądania.

6. Zarządzanie plikami cookies – jak w praktyce wyrażać i cofać zgodę?

1. Jeśli użytkownik nie chce otrzymywać plików cookies, może zmienić ustawienia przeglądarki. Zastrzegamy, że wyłączenie obsługi plików cookies niezbędnych dla procesów uwierzytelniania, bezpieczeństwa, utrzymania preferencji użytkownika może utrudnić, a w skrajnych przypadkach może uniemożliwić korzystanie ze stron www

2. W celu zarządzania ustawieniami cookies wybierz z listy poniżej przeglądarkę internetową/ system i postępuj zgodnie z instrukcjami:

a. Internet Explorer - http://support.microsoft.com/kb/196955

b. Chrome - http://support.google.com/chrome/bin/answer.py?hl=pl&answer=95647

c. Safari - http://support.apple.com/kb/PH5042

d. Firefox - http://support.mozilla.org/pl/kb/W%C5%82%C4%85czanie%20i%20wy%C5%82%C4%85czanie%20obs%C5%82ugi%20ciasteczek

e. Opera - http://help.opera.com/Windows/12.10/pl/cookies.html

f. Android - http://support.google.com/chrome/bin/answer.py?hl=pl&answer=95647

g. Safari (iOS) - http://support.apple.com/kb/HT1677?viewlocale=pl_PL

h. Windows - Phone http://www.windowsphone.com/pl-pl/how-to/wp7/web/changing-privacy-and-other-browser-settings

i. Blackberry - http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/32004/Turn_off_cookies_in_the_browser_60_1072866_11.jsp